Woensdag 10 februari deden Else van Eijsden, Tex Zwemmer en Gineke van Eck verslag van de wijnreis naar Oostenrijk.
De wijnreis van 2009 voerde naar de wijngebieden: Wenen, Wagram, Neusiedlersee Hügelland, Neusiedlersee en Thermenregion. Het is een bewuste keuze geweest juist deze gebieden te bezoeken omdat dit relatief nog onbekende gebieden zijn, de hoop en verwachting van de organisatoren was dat we hier “niet ontdekte parels” zouden kunnen vinden. Die verwachting is werkelijkheid geworden.
Nog steeds wordt in Nederland gesproken over het wijnschandaal van 25 jaar geleden. In werkelijkheid kun je stellen dat door dit schandaal de Oostenrijkers hun wetgeving zo drastisch hebben aangepakt en verscherpt dat er sindsdien prachtige zuivere wijnen worden gemaakt die hun weg naar alle uithoeken van de wereld vinden. Er wordt met passie gewerkt om zo milieuvriendelijk mogelijk te produceren, Oostenrijk voert samen met Chili de lijst aan van biologische wijnbouwers.
Met ruim 50.00 ha wijngaard is Oostenrijk geen grote wijnproducent, ze nemen de 18e plaats in op de wereldranglijst. 75% van de productie wordt door de Oostenrijkers zelf gedronken, er blijft dus maar 25 % voor de export over. De wijnboeren in Oostenrijk hebben - op een enkele uitzondering na - geen grote bedrijven, gemiddeld genomen zelfs maar ruim 1 ha! Dit verklaart waarom in Nederlandse supermarkten weinig Oostenrijkse wijnen te koop zijn: er is nl niet genoeg van 1 type wijn voor alle supermarkten van één keten.
Van alle geproduceerde wijnen is 30% rood en 70% wit, en van die witte wijnen is ruim 40% voor de nationale druif: de Grüner Veltliner. Van de rode druiven neemt de Blauer Zweigelt de grootste plaats in.
Sinds 2002 wordt in Oostenrijk in steeds meer gebieden de DAC (Districtus Austriae Controllatus) gevoerd. Een DAC wordt toegekend aan wijnen/druiven die te herkennen zijn aan het gebied waar ze vandaan komen, dit geldt voor de druif alsook voor het terroir. Inmiddels zijn er 6 DAC’s afgegeven (Weinviertel, Mittelburgenland, Traisental, Kremstal, Kamptal, Leithaberg) de komende jaren zullen andere gebieden volgen.
We proefden vanavond:
Rince Bouche: Der Sekt van Die Burgundermacher, Thermenregion.
Een groep van 8 wijnmakers uit de Thermenregion maakt wijnen van Pinot Noir en St. Laurent. Deze laatste druif wordt in Oostenrijk ook gerekend tot de Bourgondische varieteiten, omdat hij nauw verwant is aan de Pinot Noir. Omdat de Bourgogne en de Thermenregion op dezelfde breedtegraad liggen rijpen de druiven onder bijna dezelfde condities. Kennis en ervaring uitwisselen om een zo mooi mogelijk product te maken is het credo. De rince bouche is paars/rood van kleur met een hoog concentraat, fruittonen in de neus, mooie zachte mousse, kortom een verrassende binnenkomer.
Grüner Veltliner Goldjoch 2008 van Pfaffl, Stetten, Weinviertel.
Wij bezochtn Weingut Pfaffl op de eerste dag van onze wijnreis en werden ontvangen door Roman Pfaffl jr. Zijn vader Roman Pfaffl begon in 1978 met 1 ha wijngaard, inmiddels heeft het bedrijf zich kunnen uitbreiden tot 50 ha en is het een echt familiebedrijf, behalve zijn vrouw werken ook zijn 3 kinderen in het bedrijf. Roman Pfaffl heeft zich altijd ingezet voor de kwaliteitsverbetering van de Grüner Veltliner, en daarna voor de invoering van de DAC, hij wordt daarom ook wel: “mister Veltliner”genoemd. De Ried Goldjoch ligt op enkele centimeters löss waaronder zand, een droge wijngaard waarin de druiven goed rijpen. Bij het persen van de druiven wordt op dit wijngoed gebruik gemaakt van een met lucht gestuurde pers waarin de druiven een z.g. “stikstofbehandeling” krijgen, d.w.z. dat er tijdens het persen geen zuurstof bij de druiven kan komen en er dus geen oxidatie kan optreden. Temperatuur gecontroleerde langzame vergisting. Kleur: geel, helder, neus van rijpe honingmeloen, ananas en een pepertje, complex. In de smaak krachtig en stoffig met mooie restsuikers. Lange en kruidige afdronk . 17 punten.
Gemischter Satz, Nussberg, Alte Reben 2008. Wieninger, Wien.
Het wijngoed Wieninger bezoeken we op woensdag in de namiddag nadat we ’s morgens , deels op eigen gelegenheid, Wenen hebben verkend. We worden ontvangen boven op de Nussberg in de stad door Frau Anna, Herr Wieninger blijkt geveld te zijn door een bronchitis. Het uitzicht is er niet minder mooi om!
Fritz Wieninger heeft om de Wiener Gemischter Satz nieuw leven in te blazen samen met 3 andere Weense wijnmakers “Wien Wein” opgericht. Deze 4 wijnmakers hebben er in korte tijd voor gezorgd dat de Gemischter Satz weer een internationale erkende gastronomische wijn is geworden. Gemischter Satz is een wijn die is samengesteld uit verschillende druivenrassen die gezamenlijk in één wijngaard groeien. Vroeger werd deze wijn gemaakt omdat “hij gemakkelijk drinkbaar was in café’s”.
Vanavond proeven we de Alte Reben Gemischter Satz van Fritz Wieninger: Bodem: veel kalk en stokken die 50 jaar oud zijn. deze wijn heeft even tijd nodig om “los” te komen, het is moeilijk om te duiden wat we ruiken, in elk geval een mooi aroma en veel complexiteit en mineraliteit, iets filmend in de mond, het arome de bouche klopt, lange afdronk. 16,9 punten.
Rotgipfler reserve, 2007, Harald Zierer, Gumpoldskirchen, Thermenregion.
Donderdagmorgen reizen we af naar Gumpoldskirchen: het regent, wat jammer, we zouden een proeverij krijgen in de wijngaard. We laveren door de smalle straatjes van Gumpoldskirchen en bij aankomst is het zowaar droog en worden we ontvangen door Herr Zierer. Wij krijgen een rondgang door de wijngaard en hij vertelt over de diverse druivenrassen die alleen hier groeien: Rotgipfler, Zierfandler. Omdat Herr Zierer midden in de oogst zit neemt zijn zuster Claudia de proeverij voor haar rekening, het is droog gebleven en we kunnen tijdens de proeverij genieten van het prachtige uitzicht op de wijngaarden en de kerk van Gumpoldskirchen.
De Rotgipfler reserve 2007: min. 1 jaar houtlagering, restzoet: 1 g/l, restzuur: 5,5 g/l.
Kleur: goudgeel, Geur: vanille, wit fruit, prachtig aroma, mondgevoel: licht filmend, vanille tonen, fris. Deze wijn kan de competitie aan met een Chardonnay uit de Bourgogne. 15,8 punten.
Gewürztraminer Emmeram, 2008, Gut Oggau, Oggau, Neusiedlersee Hügelland.
Dinsdagmiddag lunchen en proeven we in Oggau bij Gut Oggau van Stephanie Eselböck en Eduard Tscheppe. Deze 2 jonge mensen hebben dit wijngoed een paar jaar geleden gekocht en boeren volledig biologisch dynamisch, ook gebruiken ze zoveel als mogelijk de oude gereedschappen van hun wijngoed zoals de oude wijnpers. Omdat dit wijngoed nog jong is kunnen nog niet alle wijnen die zij op de markt willen gaan brengen geproefd worden: de opvoeding van deze wijnen is nog in volle gang. Wat opvalt op dit wijngoed zijn de etiketten. De etiketten stellen een familie voor, elk familielid heeft zijn eigen karaktereigenschappen die ook terug te vinden zijn in de wijn. Een originele manier van marketing die opvalt en werkt.
De Gewürztraminer Emmeram 2008: Kleur: geel, helder, Geur: prachtig aroma, echt Gewürztraminer, kruidig, rijp, amandel, abrikoos. Smaak: strak, droog, arome de bouche klopt,bittertje. Lange kruidige afdronk met een bittertje wat blijft hangen. 15,7 punten.
Blauer Zweigelt barrique , 2007, Schmelzer, Gols, Neusiedlersee.
Donderdagmiddag proeven we in Gols. Gols is vooral bekend om de prachtige rode wijnen die er gemaakt worden. Weingut Schmelzer gooit vaak hoge ogen met de Zweigelt, daarom bezoeken we hen, Zweigelt is n.l. de meeste aangeplante rode druif in Oostenrijk. De druif Zweigelt is het resultaat van een door dr. Zweigelt in de vorige eeuw gekruiste St.L aurent en een Blaufränkisch. In de moderne ontvangstruimte worden we ontvangen door Georg Schmelzer en hij leidt ons rond door het bedrijf. Hij vertelt o.a. dat in zijn wijngaard apparatuur staat die in verbinding staat met het Oostenrijkse “KNMI” in Wenen, hij wordt gewaarschuwd als er in zijn wijngaard ongedierte komt, zodat hij op tijd maatregelen kan nemen en hij gericht aan ongediertebestrijding kan doen.
Blauer Zwegelt barrique 2007: Kleur: diep rood/paars, ondoorzichtig. Geur: rijp zwart fruit, aardbeitjes, vanille, mooie neus, Smaak, hierover zijn de meningen verdeeld: sommigen vinden deze wijn nog niet in balans anderen vinden van wel . 16,1 punten.
Sankt Laurent reserve, 2007, Schneider, Tattendorf, Thermenregion.
De lunch van donderdag doen we bij Weingut Schneider. Het Weingut is van Georg Schneider, het restaurant naast het Weingut is van zijn oom. We worden hier ontvangen met een glas van Der Sekt die we vanavond als rince bouche dronken. Daarna gaan we aan tafel, er is een menu gekookt: vlees, vis of vegetarisch, waarbij de wijnen die we drinken passen. Naast ons bord staan 3 glazen klaar die tegelijk worden ingeschonken: een Pinot Noir, een Sankt Laurent reserve en een Cuvée van Pinot Noir en Sankt Laurent. Voorafgaande aan de maaltijd krijgen we uitleg over deze wijnen. Tijdens de lunch zijn de gesprekken zeer geanimeerd en zij gaan vooral over de vraag: “welke wijn past het beste bij mijn gerecht” , wij kozen voor de Sankt Laurent reserve. Een prachtige lunch.
Sankt Laurent reserve, 2007: Kleur: veel concentraat, paars/rood. Geur: hout, fruit, alcoholische neus. Smaak: aards, fruit, vanille, tannines, deze wijn moet nog een paar jaar liggen. 15 punten.
Chorus, 2006, Stift Klosterneuburg, Wagram.
Onze eerste bezoek op maandagmorgen, we rijden langs de Donau naar deze adembenemende Stift. Begonnen wordt met een rondleiding o.l.v. een gids, daarna krijgen we een rondleiding in de kelders van gastheer Heinz Hausgnost. De proeverij vindt plaats in de schitterende vinotheek die gemaakt is in een gewelven kelder. Stift Klosterneuburg is het grootste wijnbouwbedrijf van Oostenrijk: 108 ha. Het is verdeeld over 3 regio’s: Wagram, Wien en Thermenregion.
Alle wijnen worden gevinifieerd in de Stift. Hier wordt al wijn gemaakt vanaf ongeveer het jaar 1100.
De Chorus komt uit Tattendorf/Thermenregion. De Cuvée bestaat uit: Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc en Merlot. Chorus, 2006: Kleur: diep rood , geconcentreerd. Geur: gesloten, fruit, vanille, maar wát je ruikt is veelbelovend. Smaak: wat opvalt is dat de wijn nu nog te jong is maar hij heeft mooie zuren en nog veel –wel zachte- tannines, een wijn met potentie/beloftevol. 16,8 punten.
Ruster Ausbruch, 2007, Feiler Artinger, Rust, Neusiedlersee Hügelland.
Op vrijdagmorgen rijden we naar het prachtige en historisch zeer interessante stadje Rust waar we Weingut Feiler Artinger bezoeken.
Rond de eeuwwisseling van de 19e/20e eeuw, vestigde de eerste Feiler zich in Rust. Het wijngoed is steeds innovatief bezig geweest, zo oogstte grootvader Gustav Feiler als eerste na de 2e wereldoorlog weer Ruster Ausbruch, dit werd al decennia lang niet meer gedaan, hij blies daarmee de Ruster Ausbruch nieuw leven in. Ook herplantte de familie bijna vergeten druiven zoals de Neuburger. Het wijngoed werkt bio-dynamisch en is aangesloten bij de Renomierte Weingüter Burgenland.
Zij bezitten 30 ha wijngaard. 60% van de productie is rood en 40 % wit. We proeven vanavond de Ruster Ausbruch, dit wordt zo genoemd omdat de door Edelfäule aangetaste druiven in meerdere gangen met de hand worden geplukt: “ausgebrochen/ausbruch”. De kwalificatie Ausbruch is een Prädikatswein, dit heeft te maken met het (hoge) zoetgehalte van de wijn. Ruster Ausbruch is alleen gemaakt van druiven die zijn geoogst in Rust.
De Ruster Ausbruch 2007 is gemaakt van weissburgunder/Welschriesling/Neuburger/Chardonnay. De bodem bestaat uit: leem/kalkzandsteen/graniet.
De stokken zijn 13-34 jaar oud.
Vinificatie en opvoeding: deels in edelstaal deels in barrique.
Alcohol: 11%, restzoet: 249,8 g/l, restzuur: 7,2 g/l. Kleur: goudgeel, lange benen, hoge viscositeit. Geur: perzik, amandel, iets chemisch, maar wel allemaal in balans. Smaak: mooie zoet/zuur balans: “een wijn om te drinken” , “om stil van te worden”. Lange afdronk. 16,9 punten.
Net als de wijnreis was ook dit een avond om met plezier aan terug te denken, de Oostenrijkse wijnen werden beoordeeld als toppers, onze leden waren blij verrast over de kwaliteit van de wijnen en dat was ons doel!
Else en Wim, Tex en Ingrid , Gineke en Hans.